کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام

توضیحات

کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام:
توقعات چالش‌انگیز از طریق بینش‌های انتقادی جهانی

Islamic-Based Educational Leadership, Administration and Management:
Challenging Expectations through Global Critical Insights
خالد عرعر (Khalid Arar)، رانیا صوالحی (Rania Sawalhi)، عماره دکویر (Amaarah DeCuir)، تسنیم امت‌الله (Tasneem Amatullah)
چاپ اول، 2024

شابک (گالینگور): 9781032418551
شابک (شومیز): 9781032418568
شابک (ایبوک): 9781003360070
کد DOI: 10.4324/9781003360070
ناشر: 2024، انتشارات راتلادج
تعداد صفحات: 302 صفحه
زبان: انگلیسی

ثبت سفارش ترجمه کتاب روش های آموزش به بیمار و خانواده در بخش اورژانس

ثبت سفارش چاپ کتاب پرستاری در داخل و خارج از کشور

برای خرید نسخه چاپی کتاب، ثبت سفارش ترجمه کتاب پرستاری، ثبت سفارش ترجمه مقاله فارسی به انگلیسی پرستاری، نگارش پایان نامه پرستاری اورژانس، نگارش رساله دکتری پرستاری، تبدیل پایان نامه پرستاری به کتاب و چاپ در اسپرینگر و الزوایر، توزیع کتب پرستاری در آمازون، گوگل بوکز و غیره؛ از طریق فرم تماس و یا واتساپ و تلگرام با اپراتورهای ما در ارتباط باشید.

---

معرفی کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام

این کتاب با ارائه سهمی حیاتی و انتقادی در بحث‌های مربوط به دیدگاه‌ها، شیوه‌ها و مفروضات فعلی در مورد آموزش اسلامی، این موضوع را از طریق طیف گسترده‌ای از دیدگاه‌ها و تجربیات متنوع بررسی می‌کند.

این کتاب، پیش فرض های فعلی حول آنچه به عنوان آموزش اسلامی شناخته می‌شود را به چالش می‌کشد و مسائلی پیرامون رهبری آموزشی مبتنی بر اصول اسلامی را برای مقابله با بیگانه‌ هراسی و اسلام‌ هراسی در نظام‌ها، سیاست‌ها و شیوه‌های آموزشی بررسی می‌کند.

فصول کتاب با استدلال برای ورود اصطلاح جدیدی به گفتمان – رهبری آموزشی «مبتنی بر اسلام» – از طریق بازاندیشی انتقادی و دیدگاه‌های متنوع به این موضوع می‌پردازند و به مسائلی مانند آموزش عالی دانشجویان مهاجر در سراسر جهان و تنش‌های فزاینده در جمعیت‌های مسلمان و غیرمسلمان می‌پردازند.

این محتوا با بررسی موضوعاتی از اهرم رهبری گرفته تا آموزش دینی، طیف گسترده‌ای از مطالعات موردی، تجربیات و بررسی‌ها را گرد هم می‌آورد تا رویکردهای مختلف رهبری، مدیریت و اداره آموزشی مبتنی بر اسلام را روشن کند.

مخاطبان:

این کتاب به محققان، دانشجویان دکترا و پژوهشگرانی که در حوزه آموزش چندفرهنگی، مطالعات رهبری و مدیریت مدارس و سیاست‌گذاری و خط‌مشی‌های آموزشی فعالیت دارند، کمک می‌کند تا نظریه‌ها و شیوه‌های جدیدی را بررسی کنند که راه را برای سیستم‌های آموزشی آینده جهت برآورده کردن تقاضای مبتنی بر ایمان در دوران انتخاب مدرسه هموار می‌کند.

فهرست مندرجات کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام

مقدمه

بخش اول: بین گذشته و آینده: بینش‌های جدید

1. فراخوانی برای بررسی مجدد رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام از میان لنزهای جدید
2. مدل «خلافت» اسلامی رهبری آموزشی: از مقدمات تا آرمان‌ها
3. مدیریت احساسات در مدارس: بینش‌هایی از منابع دینی و مدلی برای رهبری مدرسه
4. نور باشید: رهبری معلم مبتنی بر اسلام

بخش دوم: رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام در کشورهای سکولار

5. رهبری اسلامی ضد نژادپرستی در مدارس
6. رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام در آموزش عالی بریتانیا: ایجاد تعادل بین امنیتی‌سازی، بازارگرایی و ارزش‌های اسلامی
7. رهبری آموزشی در یک کشور مسلمان و سکولار: مورد ترکیه
8. نظام آموزشی و شیوه‌های مدیریتی آموزش دینی: مورد مدرسه امام-خطیب ترکیه
9. رهبری آموزشی اسلامی: دیدگاه‌های جنوب شرقی آسیا

بخش سوم: مدل‌ها، صداها و بینش‌های جدید از جوامع مسلمان

10. اصلاحات و رهبری مدارس امارات متحده عربی: چه چیزی را می‌توان از دیدگاه‌های دانشمندان مسلمان و بینش‌های معاصر آموخت؟
11. رهبری آموزشی اسلامی و یک دبیرستان اسلامی نمونه: بینش‌هایی از ترکیه
12. روایتی ناگفته از یک رهبر آموزشی زن مسلمان
13. انسان‌سالاری اسلامی و رهبری آموزشی: داستان یک مدرسه اجتماعی در مصر
14. از جامعه تا دولت تا واعظان فردی: فراز و نشیب‌های مطالعات اسلامی سنتی در مالزی
15. سخنان پایانی

مجموعه رهبری آموزشی برای آینده‌ای عادلانه، تاب‌آور و پایدار

این مجموعه به‌موقع، دانش و تحقیقات پیشرفته‌ای در مورد عدالت، شمول و پایداری را به حوزه رهبری آموزشی می‌آورد و نیاز به رهبران آموزشی، مدیران و سازندگان جامعه برای مشارکت در جامعه‌ای عادلانه‌تر و تاب‌آورتر را مورد بررسی مجدد قرار می‌دهد.

کتاب‌های این مجموعه، رویکرد رهبری بین رشته‌ای، بین بخشی و استعمارزدایی را برای ساختن نهادها و جوامع عادلانه، تاب‌آور و پایدار در سراسر کشورهای مختلف نشان می‌دهند و پیشنهادهای مشخصی برای راه‌های بهتر برای دعوت از گروه‌های حاشیه‌نشین برای مشارکت در سازمان‌دهی و جامعه‌سازی که منجر به آینده‌ای پایدار و تاب‌آور می‌شود، ارائه می‌دهند.

کتاب‌های این مجموعه که ماهیتی واقعاً بین‌المللی دارند، برای محققان، پژوهشگران، دانشگاهیان و دانشجویانی که در سراسر جهان در مورد پیشرفت رهبری آموزشی تحقیق و مطالعه می‌کنند، جذاب خواهد بود. خوانندگان باید دانش خاصی در مورد سیستم‌های آموزشی و محیط ژئوپلیتیکی جاری که شیوه‌های آموزشی را در تمام سطوح شکل می‌دهد و تحت تأثیر آنها قرار می‌گیرد، داشته باشند.

کتاب های مجموعه:

کتاب‌های این مجموعه عبارتند از:

• زنان در رهبری آموزشی و جامعه‌سازی
• صداهایی از سراسر جهان
• رهبری، مدیریت و اداره آموزشی مبتنی بر اسلام
• بینش‌های انتقادی جهانی

برای اطلاعات بیشتر در مورد این مجموعه و خرید کتاب چاپی یا الکترونیکی آنها با ما در ارتباط باشید.

پیشگفتار کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام

آموزش از دیدگاه اسلامی، تاریخچه‌ای غنی و پیچیده از اندیشه‌ها و بررسی‌های منتشر شده دارد که نشان‌دهنده صدها سال کار محققان و متکلمان است. اگرچه آثار اولیه به عنوان مطالب منتشر شده منتشر می‌شدند، اما آنها در درجه اول به دنبال برقراری ارتباط با مسلمانانی بودند که به دنبال تعمیق اعمال ایمانی خود بودند، نه بررسی فرصت‌های رهبری آموزشی. بنابراین، مسلمانان و اعراب چگونه سیستم‌های آموزشی را طراحی کردند که منجر به عصر طلایی شد؟ در حالی که بسیاری از محققان، مانند شاه (2015) و بروکس (2019)، سعی در بررسی رهبری آموزشی از دیدگاه اسلامی داشته‌اند، محققان امروزی فرصت‌ها و ظرفیت‌هایی برای تولید بورسیه برای مخاطبان جهانی دارند و به دنبال ارائه آموزش با کیفیت به همه یادگیرندگان (از جمله یادگیرندگان مسلمان در مناطق سکولار)، یادگیری از تجربیات قبلی و طراحی مجدد سیستم‌های آموزشی و مدرسه‌ای برای آماده‌سازی دانش‌آموزان برای آینده هستند، نه واکنش به چالش‌های آموزشی فعلی که در دوران عدم قطعیت به سرعت در حال افزایش هستند.

پژوهش‌های اسلامی بار میراث تاریخی اسلام‌هراسی را بر دوش می‌کشند. اسلام ‌هراسی که به عنوان «ترس از اسلام و ترس از مسلمانان» تعریف می‌شود، معمولاً به روابط بین فردی تبعیض‌آمیز و گفتمان عمومی مغرضانه نسبت داده می‌شود. اما اسلام‌هراسی که در سراسر دانشگاه‌ها فعالیت می‌کند، تأثیرات مخرب و حاشیه‌ای بر پژوهش‌های اسلامی داشته و سهم فکری اندیشه اسلامی را نادیده گرفته است، اگرچه برخی از محققان ادعا می‌کنند که در تلاشند تا ارزش‌ها و اصول اسلامی دخیل در توسعه کل فرد و بهبود فرصت‌های آموزشی، مانند کشف حجاب برای شناخت چشم‌اندازهای جدید، را کشف کنند.

این دگرگونی در ساختارهای دانشگاهی که به ساختارهای سکولار و شیوه‌های غربی امتیاز می‌دهند، قابل توجه است. این امر احتمالاً به انگیزه‌های تازه برای کشف آنچه از نظر اجتماعی به حاشیه رانده شده است، نسبت داده می‌شود و به افزایش تعداد محققانی که آثار مبتنی بر اسلام را بررسی می‌کنند، کمک می‌کند. بسیاری از محققانی که این الگوها و شیوه‌های آموزشی را بررسی می‌کنند، نسبت به جوامعی که به دنبال مطالعه آنها هستند، بیگانه هستند.

این امر خطر آکادمیک بازتولید مطالعات چشم‌چرانی را افزایش می‌دهد که خوانندگان را گیج کرده و سایر محققان و متخصصان را گمراه می‌کند. بنابراین، این حوزه مطالعاتی تنها با گنجاندن محققانی که مواضع و معرفت‌شناسی‌های خود را روشن می‌کنند، می‌تواند پیشرفت کند، به ویژه از آنجایی که مهاجران مسلمان همچنان در پاسخ به واقعیت‌های سیاسی و اجتماعی معاصر در حال تغییر هستند و تحقیقات حاصل از این فضاها، منعکس کننده این پویایی‌های در حال تغییر است.

این تحول به ویژه ناشی از افزایش مهاجرت مسلمانان به کشورهای غربی در سال‌های اخیر به دلیل جهانی شدن و درگیری، افزایش مهاجرت‌های اجباری از خاورمیانه به دلیل فروپاشی کشورهای مختلف که درگیر جنگ‌های مداوم هستند (مانند عراق، سوریه، یمن و لیبی) و مهاجرت از جنوب جهان (مانند پاکستان، افغانستان و سایر کشورهای آسیایی) به شمال جهان برای زندگی و آموزش بهتر بوده است (Arar et al., 2017; Shakeel, 2018).

آزادسازی مستعمرات اروپایی همچنین منجر به افزایش مهاجرت مسلمانان به کشورهایی شده است که قبلاً مستعمره بوده‌اند – گاهی اوقات با دعوت و گاهی به دلیل چالش‌های اقتصادی – به عنوان مثال، از پاکستان و هند به بریتانیا، از بسیاری از کشورهای آفریقایی به بلژیک و فرانسه و از اندونزی به هلند (Burnett, 2017).

این افزایش جهانی مهاجرت مسلمانان، نژادپرستی و اسلام‌هراسی را به وجود آورده است که در ظهور احزاب سیاسی ضد مهاجر در اروپا و سایر کشورها نمود یافته است. در پایان سال ۲۰۱۸، ۲۵.۸ میلیون مسلمان در اروپا وجود داشتند (۴.۹٪ از جمعیت اروپا). این واقعیت و پویایی اجتماعی، تعداد مدارس اسلامی یا مسلمانان را افزایش داد که موضوع بحث‌های عمومی و سیاسی در سراسر جهان بودند (Arar et al., 2017).

بنابراین، بسیاری از افراد بر لزوم ارائه آموزش با کیفیت به مسلمانان در کشورهای مسلمان و غیرمسلمان تأکید کرده‌اند (Arar et al., 2017; Ezzani & Brooks, 2019; Hashim & Jemali, 2017; Nthontho, 2018). علاوه بر این، بسیاری از کشورهای جهان به دلیل همین پویایی‌های مهاجرت جهانی، شاهد افزایش مدارس اسلامی خصوصی و دولتی، رسمی و غیررسمی هستند (Clauss et al., 2013; Merry & Driessen, 2016; Muslih, 2019).

فرصت‌های آموزشی برای مسلمانان

الکیلانی در کتاب خود با عنوان «توسعه نظریه‌های آموزشی در اسلام» (۱۹۸۵)، چگونگی تکامل انواع مختلف روش‌ها و نهادهای تدریس و یادگیری در طول قرون اسلامی را ارائه داده و آنها را با نظریه‌های آموزشی مدرن مقایسه کرده است. اگرچه این کتاب به زبان عربی نوشته شده است، الکیالنی روش منحصر به فردی برای تعریف اصطلاحات بر اساس قرآن و حدیث داشت.

رویکرد او بر لزوم اجتناب از استفاده از اصطلاحات مبهم مبتنی بر فرض، به ویژه هنگام ترجمه اصطلاحات به زبان دیگر یا بدون دانش صحیح از قرآن و عربی، تأکید می‌کند. علاوه بر این، کتاب او نشان می‌دهد که چگونه مربیان از دستاوردهای دانشمندان مسلمان و عرب پیشین، به ویژه در ارائه فرصت‌های آموزشی برای زبان‌آموزان برای کمک به آنها در آماده شدن برای آینده و زندگی پس از مرگ، غافل شده‌اند.

اگرچه کتاب سمیر و الکاله (۲۰۱۹) مروری بر چندین موضوع مرتبط با ایجاد رویکردی برای آموزش مدیریت و رهبری آموزشی در کشورهای مسلمان ارائه می‌دهد، اما بررسی مطالعات قبلی، سردرگمی در مورد اصطلاحات مورد استفاده – مانند آموزش اسلامی، رهبری آموزشی اسلامی، مدارس مسلمانان، مدارس اسلامی، مدرسه، معلمان اسلامی و معلمان مسلمان – را نشان می‌دهد.

این سردرگمی ممکن است به دلایل مختلفی مانند ترجمه اصطلاحات، برداشت‌های متفاوت از تفسیر محققان از قرآن و معانی حدیث و شیوه‌های مختلف با توجه به زمینه، فرهنگ و هدف باشد. به عنوان مثال، کلمه «مدرسه» ممکن است به مدارس به طور کلی اشاره داشته باشد، یا ممکن است نوع خاصی از آموزش را توصیف کند که بر آموزش قرآن و دروس اسلامی تمرکز دارد (Ayagan et al., 2014; Bano, 2014; Park & Niyozov, 2008)، همانطور که در بخش بعدی توضیح داده خواهد شد.

بنابراین، ما نیاز به بررسی وضعیت فعلی رهبری آموزشی مرتبط با اسلام و مسلمانان، بیان برخی تجربیات و تلاش برای ارائه پیشنهاداتی در مورد رهبری آموزشی اسلامی احساس کردیم. قابل توجه است که محققان، مدرسه اسلامی را به عنوان «مدرسه‌ای مذهبی که در آن قرآن به زبان عربی تدریس می‌شود و اصول و ارزش‌های اصلی اسلامی همراه با دوره‌های دانشگاهی مورد نیاز دولتی که مدرسه در آن واقع شده است، القا می‌شود» تعریف می‌کنند (Clauss et al., 2013, p. 3).

ادغام موضوعات دانشگاهی سکولار و آموزش دینی، مدارس اسلامی را از مدارس یا مدارس قرآنی که صرفاً حفظ یا تفسیر کتاب مقدس را آموزش می‌دهند، متمایز می‌کند. علاوه بر مدارس دیگری که مسلمانان را به عنوان رهبر، معلم، دانش‌آموز و ذینفع دارند، ممکن است شامل آموزش دینی باشند یا نباشند، اما برای ادغام ارزش‌ها و اعمال مسلمانان توسط جامعه، مبتنی بر اسلام هستند.

اگرچه آموزش اسلامی ریشه‌های عمیقی در آموزش مبتنی بر جامعه دارد، نمونه‌هایی از مدارس تحت رهبری دولت با اعمال اسلامی در بافت‌های اکثریت و اقلیت مسلمان وجود دارد. این مدارس، مربیان مسلمان و غیرمسلمان را در نقش‌های رهبری به کار می‌گیرند. روی هم رفته، همه این انواع مدارس چیزی هستند که ما آن را «مبتنی بر اسلام» می‌نامیم، اصطلاحی که برای در بر گرفتن طیف متنوعی از انواع مدارس به کار می‌رود که از طریق زمینه، برنامه درسی یا اهداف یادگیری که منعکس‌کننده اعمال اسلامی هستند، با هم متحد می‌شوند.

با این اوصاف، لازم به ذکر است که اگرچه بسیاری از فراگیران مسلمان با معیارهای ذکر شده در مدارس دولتی تحصیل می‌کنند، بسیاری از کشورهای مسلمان شاهد ظهور مدارس اسلامی هستند که ممکن است به دلیل انتخاب والدین برای ارائه فرصت‌های آموزشی بهتر بر اساس اصول اسلامی باشد. با این حال، المحربی و نیل (۲۰۱۳) نشان می‌دهند که اصطلاحات «مسلمان» و «اسلام» گاهی اوقات به طور نامناسبی به گونه‌ای استفاده می‌شوند که ممکن است شیوه‌های اسلامی را با شیوه‌های قبیله‌ای اشتباه گرفته یا در هم آمیزند. در حالی که اسلام در سراسر جهان گسترش یافته و نفوذ خود را تثبیت کرده است، قبیله‌گرایی همچنان در سیاست و سازمان اجتماعی کشورهای عربی و مسلمان ریشه دوانده است و سردرگمی برای بسیاری از غیرمسلمانان در مورد آنچه واقعاً اسلامی است، ادامه داشته است.

فقه اسلامی در طول ۱۴ قرن توسعه یافته است. در این بازه زمانی، مکاتب مختلف فقهی ظهور کرده‌اند که هر کدام تفسیر و کاربرد خاص خود را از شریعت دارند. مسلمانان از رویکردها و کاربردهای تفسیری متفاوتی پیروی می‌کنند. با توجه به این پیچیدگی عظیم، ما بر لزوم اجتناب از پیش‌فرض‌ها در بررسی مکاتب مبتنی بر ایمان یا سیستم‌های ارزشی و کمک به درک چندفرهنگی با توجه به وضعیت فعلی مهاجرت جهانی و تلاقی اجتناب‌ناپذیر فرهنگ‌های مختلف، تأکید کرده‌ایم (عرار و حاج-یحیی، ۲۰۱۸).

در هر دو محیط غربی و شرقی، مسلمانان با چالش‌هایی روبرو هستند که منعکس کننده محیط‌های اجتماعی-سیاسی-فرهنگی آنهاست (Ulfat, 2020). محققان اظهار می‌کنند که رهبری آموزشی از دیدگاه اسلامی، متأثر از سنت‌های فرهنگی و مذهبی متنوعی مانند سنی، شیعه، احمدیه و صوفی است (Brooks & Mutohar, 2018; Shah, 2006).

این سنت‌ها، ارزش‌ها و باورهای درون این جوامع را شکل می‌دهند و بر سبک‌های رهبری که در آنجا رشد می‌کنند، تأثیر می‌گذارند. عزانی و بروکس (۲۰۱۹) تأکید می‌کنند که «به موجب این قرابت، هماهنگی بین ارزش‌ها و باورهای رهبر مدرسه با ارزش‌های مدرسه و جامعه آن اهمیت ویژه‌ای دارد» (صفحه ۷۸۴). به همین ترتیب، برای بررسی چگونگی ابراز باورها و ارزش‌های رهبران مدرسه در بافت‌های مختلف مسلمانان و چگونگی شکل‌گیری شیوه‌های رهبری آنها در کارشان در مدارس، به تحقیق نیاز است.

این کتاب با معرفی اصطلاح جدید «رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام»، قصد دارد دیدگاه‌ها، شیوه‌ها و فرضیات فعلی در مورد آنچه که به عنوان رهبری آموزشی اسلامی شناخته می‌شود را به چالش بکشد – به ویژه از آنجایی که دیدگاه‌های غربی در مورد این موضوع بر سیستم اخلاقی و معنوی که هسته اصلی چارچوب رهبری اسلامی در نظر گرفته می‌شود، تأکید دارند – و از این طریق به درک بین فرهنگی از رهبری مدرسه و مدارس مبتنی بر ایمان کمک کند. علاوه بر این، الموهربی و نیل (۲۰۱۳) می‌نویسند:

اسلام دقیقاً به همین دلایل، یک جهان‌بینی عقلانی-حقوقی جهان‌شمول است. اگر کسی استدلال‌های موجود در تحلیل ابن خلدون از رهبری در جهان اسلام را بخواند، از شباهت‌های منطقی آن با گفتمان‌های بعدی غربی در این زمینه، به ویژه گفتمان‌های وبر (1978) شگفت‌زده می‌شود. به همین ترتیب، تأملات فارابی در موضوعاتی مانند آموزش، حکومت و عدالت، در استدلال و تحلیل خود به وضوح عقلانی-حقوقی هستند (التالبی، 1993).

در واقع، گفتمان‌های مسلمانان، با درس گرفتن از قرآن و سنت، تا حد زیادی از نظر ساختار منطقی و گفتمانی با استدلال‌های فقهی بعدی غربی یکسان هستند (ویرامانتری، 2001؛). در هر دو، جستجوی مشترکی برای حکم کردن در مورد جزئیات از سابقه و اصول کلی وجود دارد؛ و تلاش برای روشن کردن کلیات از طریق استدلال در مورد جزئیات قبلی و کلیات مورد توافق وجود دارد (ص153).

علیرغم سابقه طولانی آموزش نهادینه شده در کشورهای با اکثریت مسلمان، تعریف رهبری آموزشی از دیدگاه اسلامی هنوز در مراحل نظری خود است و نیاز به مطالعات و بررسی‌های عمیق‌تری دارد (Jubran, 2015; Shah, 2006). و در بافت‌های غربی، بررسی محدودی از رهبری آموزشی در مدارس مسلمانان با محوریت تجربیات رهبری و تلاش‌های کمتری برای تعریف ساختارهای نظری آن وجود دارد (Ahmed, 2011; DeCuir, 2016; Khalil & DeCuir, 2018).

در این کتاب، ما بین رهبری و رهبر بودن تمایز قائل می‌شویم، زیرا مربیان می‌توانند رهبری را بدون اشغال مناصب رسمی نشان دهند (Sawalhi & Chaaban, 2019; Sawalhi & Sellami, 2021). هالینگر و لیت‌وود (1996) نوشتند که فرهنگ باید بر بررسی رهبران و رهبری متمرکز باشد، و بروکس و موتوهار (2018) خاطرنشان کردند که اسلام، اجرای رهبری را به شیوه‌ای که منعکس کننده اصول ایمانی آن است، مفهوم‌سازی می‌کند.

به این ترتیب، بازنمایی ما از رهبری مبتنی بر اسلام، شکل منحصر به فردی از رهبری را نشان می‌دهد که ریشه در دانش و اعمال دینی دارد. در اسلام، رهبری یک وظیفه اجتماعی برای برقراری عدالت و برابری است که در متون دینی مدون شده است. به طور منحصر به فرد، این امر به کسانی که نمازگزاران و مؤسسات اجتماعی و دولت‌ها را برای مردان و زنان رهبری می‌کنند، واگذار شده است.

بنابراین، رهبری مبتنی بر اسلام در مؤسسات آموزشی به همان اندازه که یک عمل رهبری اداری، مدیریتی یا استراتژیک است، به عنوان یک عمل معنوی نیز درک می‌شود (Arar & Haj-Yehia, 2018). متن ما بررسی می‌کند که چگونه رهبری مبتنی بر اسلام در فضاهای آموزشی مسلمانان در سطح جهان مفهوم‌سازی و اجرا می‌شود، و نشان می‌دهیم که چگونه نویسندگان، رهبری، مدیریت و اداره آموزشی مبتنی بر اسلام را به طور متفاوت درک می‌کنند، که منجر به مدل ما شد که در فصل نتیجه‌گیری ارائه شده است.

اشکال رهبری، اداره و مدیریت آموزش مبتنی بر اسلام

تلاش ما برای تعریف آنچه که ما آموزش مبتنی بر اسلام می‌نامیم، تلاشی برای ایجاد پلی بین مفاهیم اصلی مرتبط با آموزش در بافت‌های اکثریت مسلمان و اقلیت مسلمان است. این شامل ساختارهای نهادی دولتی و خصوصی است و طیف ایدئولوژی‌های اسلامی را پوشش می‌دهد. این آموزش صرف نظر از بافت و تمایزات ساختاری، مبتنی بر اسلام است زیرا ریشه در سنت‌های اسلام دارد، همانطور که توسط مسلمانان مختلف به کار گرفته می‌شود.

توجه به زمینه‌های جغرافیایی متعدد، ما را قادر می‌سازد تا مفهومی را پیشنهاد کنیم که از مرزهای اجتماعی-فرهنگی و سیاسی که اغلب مسلمانان را بر اساس نحوه عمل به اسلام تقسیم می‌کنند، فراتر می‌رود. در عوض، ما به دنبال شناسایی شیوه‌های اساسی رهبری مدرسه هستیم که در دولت-ملت‌های تحت رهبری قانون اسلامی و همچنین در جوامع اقلیتی که رهبری اغلب در برابر گفتمان سکولار غالب مقاومت می‌کند، وجود دارد.

این امر به نقش برخی از رهبران به عنوان بوروکرات‌هایی که وظیفه اجرای سیاست‌ها و ابتکارات سیاسی را از طریق مدارس خود بر عهده دارند، کمک می‌کند. برخی دیگر در کار خود به عنوان رهبران جامعه، مسئولیت توسعه یک نهاد مدرسه‌ای را که شیوه‌های ایمانی را پیش می‌برد، درک می‌کنند. در این فضاها، رهبران وظیفه دارند زمینه‌های محلی خود را بررسی کرده و شایستگی‌های رهبری را توسعه دهند که منعکس کننده اصول اسلام باشد و شیوه‌های جوامع مدرسه‌ای مسلمانان آنها را تأیید کند.

رهبری، مدیریت و اداره آموزشی مبتنی بر اسلام، اغلب بسته به زمینه سیاسی که در آن رخ می‌دهند، در فضاهای آموزشی دولتی و خصوصی رخ می‌دهد. نکته قابل توجه این است که تأسیس مدارس اسلامی در یک کشور مسلمان یا رهبری مدارس در کشورهای مسلمان با رهبری و مدیریت مدارس اسلامی یا آموزش زبان‌آموزان مسلمان در جوامع سکولار متفاوت است (Danish Shakeel, 2018; Merry & Driessen, 2005).

مسلمانان آموزش و یادگیری رسمی و غیررسمی را برای القای ارزش‌های مادام‌العمر تشویق می‌کنند. در قرون اولیه، مساجد نقش مهمی به عنوان یک نهاد آموزشی اسلامی ایفا می‌کردند و سپس مدارس تا قرن نوزدهم، زمانی که کشورهای مسلمان شروع به پیروی از مدل‌های غربی آموزش و پرورش کردند، غالب شدند (Asadullah & Chaudhury, 2010; Bano, 2014; Park & Niyozov, 2008).

پارک و نیزوف (2008) تلاش کردند آموزش مربوط به مسلمانان را به چهار نوع طبقه‌بندی کنند:

• نوع اول، آموزش مسلمانان است که فرآیند آموزش نسل‌های آینده در مورد موضوعات اسلامی را توصیف می‌کند و ممکن است به صورت رسمی یا نیمه‌رسمی، مانند مساجد و حلقه‌های مطالعه، ارائه شود.
• نوع دوم، آموزش برای مسلمانان است که در آن دانش‌آموزان مسلمان موضوعات اسلامی و موضوعات سکولار را در مدارس اسلامی مطالعه می‌کنند. همانطور که پارک و نیزوف می‌نویسند، «مدارس اسلامی آرزو دارند معرفت‌شناسی و عمل اسلامی را در برنامه‌های درسی رسمی و پنهان بگنجانند و همه موضوعات را از دیدگاه اسلامی آموزش دهند» (2008، صفحه 324).
• نوع سوم، آموزش در مورد اسلام است که در مدارس دولتی اتفاق می‌افتد که در آن برنامه درسی با اطلاعات مربوط به اسلام و مسلمانان غنی شده و خدمات اقامتی مذهبی خاصی به دانش‌آموزان مسلمان ارائه می‌شود.
• نوع چهارم، آموزشی است که از طریق فرآیندهای اجتماعی شدن منتشر می‌شود و از طریق آن مسلمانان بدون شرکت در هیچ آموزش رسمی در معرض آموزش اسلامی قرار می‌گیرند. با این حال، ما معتقدیم که تمایز بین اسلامی‌سازی دانش و طبقه‌بندی موضوعات سکولار هنوز مشخص نیست، زیرا دانشمندان مسلمان علاوه بر یادگیری قرآن و حدیث، موضوعات پزشکی و نجوم را نیز مطالعه می‌کنند.

والدین ممکن است تصمیم بگیرند فرزندان خود را با ارزش‌های اسلامی تربیت کنند که ممکن است در مدارس دولتی، حتی در کشورهای مسلمان، تقویت نشوند. متأسفانه، کلیشه‌سازی منفی که با برچسب‌گذاری شیوه‌های آموزشی با موضوعات اسلامی رخ می‌دهد، بر مقررات آموزشی در بسیاری از کشورها تأثیر می‌گذارد، نه تنها در غرب، بلکه در بسیاری از کشورهای عربی نیز که در آنها رد فزاینده بسیاری از ارزش‌ها و افکار اسلامی تحت چتر اسلام‌ هراسی یا تجدید اسلام در حال وقوع است. علاوه بر این، همانطور که محققان تأکید می‌کنند، بسیاری از مربیان از بررسی ارزش‌های اسلامی برای توسعه سیستم‌ها و شیوه‌های آموزشی خود بهره‌مند شده‌اند (Brooks & Mutohar, 2018; Ezzani & Brooks, 2019).

در حالی که بسیاری از محققان مانند بروکس و موتوهار (۲۰۱۸) تلاش کرده‌اند تا آنچه را که چارچوب‌های رهبری آموزشی اسلامی می‌نامند، توسعه دهند، ما استدلال می‌کنیم که «رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام» یک اصطلاح کلی است که ممکن است در اشکال مختلف و در سطوح مختلف وجود داشته باشد. در غرب، رهبران غیرمسلمان با در نظر گرفتن فرهنگ و مذهب دانش‌آموزان مسلمان در مدارس دولتی، فرصت‌های آموزشی را برای آنها فراهم می‌کنند.

گاهی اوقات رهبران غیرمسلمان، ریاست مدارس اسلامی بین‌المللی را در کشورهای مسلمان بر عهده می‌گیرند. همچنین رهبران مسلمانی وجود دارند که مدارس را در هر دو زمینه مسلمان و غیرمسلمان رهبری می‌کنند و اخلاق والا را در سیستم‌های آموزشی که رهبری می‌کنند، ادغام می‌کنند.

از آنجایی که مطالعات قبلی مفاهیم جدیدی مانند فمینیسم اسلامی (Khalil & DeCuir, 2018)، رهبری آموزشی اسلامی، رهبری ربانی (حمد و شاه، ۲۰۱۹)، برنامه درسی یا ارزش‌های شخصیت‌ساز اسلامی (Ahmed, 2012) و مرابی (Kazmi, 1999) را معرفی کرده‌اند، محققان باید معنای اصطلاحاتی را که استفاده می‌کنند، روشن کنند. آنها نباید فرض کنند که اصول پیشنهادی، نمایانگر اسلام یا رهبران مسلمان در تمام قرن‌ها و کشورها است.

کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام

بدون شک، محققان برجسته در این حوزه به طور قابل توجهی به حوزه رو به رشد رهبری اسلامی کمک کرده‌اند، اما در این کتاب، ما با افزودن وضوح بیشتر به متون و پیشینه موجود و ارائه طیف گسترده‌ای از تحقیقات، از جمله بینش‌های جدید و دیدگاه‌ها و موارد عاطفی، اخلاقی و عدالت اجتماعی در آموزش K-12 و آموزش عالی از برخی مناطق جهان، اصطلاح «رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام» را معرفی می‌کنیم. این کتاب صداهایی از کشورهای مختلف و حتی از یک کشور را برای به اشتراک گذاشتن بینش‌ها و دیدگاه‌های مختلف ارائه می‌دهد. بخش زیر مروری بر 14 فصل دارد که به سه بخش تقسیم شده‌اند.

بخش اول: میان گذشته و آینده: بینش‌های جدید

این بخش خواننده را تشویق می‌کند تا در مورد چگونگی تعریف رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام و چگونگی ارائه مفاهیم قدیمی یا جدید از دیدگاهی جدید تجدید نظر کند، دیدگاهی که ممکن است محققان را تشویق کند تا پژوهش‌های پیشین مسلمانان را با روندهای معاصر از طریق یک لنز تحلیلی با بینش‌های جدید مرتبط سازند.

بخش دوم: رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام در کشورهای سکولار

نویسندگان در این بخش، مروری بر زمینه‌های مختلفی که ممکن است تحت تأثیر سیاست‌های سکولار قرار گیرند، از جمله ایالات متحده، بریتانیا، ترکیه و کشورهای جنوب شرقی آسیا، ارائه می‌دهند. ما اذعان داریم که این کشورها همه شیوه‌ها را شامل نمی‌شوند و چنین گستره‌ای را نمی‌توان در یک کتاب به دست آورد. با این حال، هدف این فصل‌ها تشویق خواننده به بررسی مجدد زمینه خود است.

بخش سوم: مدل‌ها، صداها و بینش‌های جدید از جوامع مسلمان

این بخش پایانی بر مدل‌های مختلفی تمرکز دارد که نویسندگان از کشورهایی که انتخاب کرده‌اند و آنها را جامعه مسلمان نامیده‌اند، به اشتراک گذاشته‌اند. ما به عنوان ویراستار ممکن است با بسیاری از یافته‌های ذکر شده توسط نویسندگان مخالف یا موافق باشیم. اما ترجیح می‌دهیم فضایی را برای هر نویسنده فراهم کنیم تا بینش خود را ارائه دهد و خواننده را تشویق کنیم تا در مورد بینش‌ها و ایده‌های مشترک تأمل کند و آنها را به هم پیوند دهد، زیرا ما سعی می‌کنیم نتیجه‌گیری‌ای را مدل‌سازی کنیم که می‌تواند توسط محققان و متخصصان هنگام کار بر روی فرصت‌های آموزشی از دیدگاه اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.

مرور کلی فصول کتاب رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام

بخش اول: بین گذشته و آینده: بینش‌های جدید

1. فراخوانی برای بررسی مجدد رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام از طریق لنزهای جدید
2. مدل «خلافت» اسلامی رهبری آموزشی: از مقدمات تا آرمان‌ها
3. مدیریت احساسات در مدارس: بینش‌هایی از منابع دینی و مدلی برای رهبری آموزشی
4. نور باشید: رهبری معلم مبتنی بر اسلام

بخش دوم: رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام در کشورهای سکولار

5. رهبری مدارس ضد نژادپرستی اسلامی
6. رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام در آموزش عالی بازاری بریتانیا: ایجاد تعادل بین امنیتی‌سازی، بازاری‌سازی و ارزش‌های اسلامی
7. رهبری آموزشی در یک کشور مسلمان و سکولار: مورد ترکیه
8. نظام آموزشی و شیوه‌های تحسین آموزش مذهبی: مورد مدارس امام-خطیب ترکیه
9. رهبری آموزشی اسلامی: دیدگاه‌های جنوب شرقی آسیا

بخش سوم: مدل‌ها، صداها و بینش‌های جدید از جوامع مسلمان

10. اصلاحات و رهبری مدارس امارات متحده عربی: چه چیزی را می‌توان از دیدگاه‌های محققان مسلمان و بینش‌های معاصر آموخت؟
11. رهبری آموزشی اسلامی و یک دبیرستان اسلامی نمونه: بینش‌هایی از ترکیه
12. روایتی ناگفته از یک رهبر آموزشی زن مسلمان
13. انسان‌سالاری اسلامی و رهبری آموزشی: داستان یک مدرسه اجتماعی در مصر
14. از جامعه تا دولت تا واعظان فردی: فراز و نشیب‌های مطالعات اسلامی سنتی در مالزی

این کتاب ویرایش‌شده‌ی پیشرفته، درک جمعی ما از رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام را آن‌گونه که وجود دارد و در نظام‌های آموزشی، فرهنگ‌ها و ملت‌های مختلف تصور می‌شود، ارتقا می‌دهد و به پرورش چشم‌اندازی چندفرهنگی کمک می‌کند. این کتاب، محققان را تشویق می‌کند تا دانش جدیدی را در پیوند با اسلام و رهبری آموزشی تولید کنند. این کتاب شامل سه بخش پس از مقدمه است که در آن‌ها اصطلاحات و روندهای اصلی مرتبط با رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام را که از زمینه‌های ملی و فرهنگی مختلف سرچشمه می‌گیرند، روشن می‌کنیم.

بخش اول با ارائه بینش‌های نوین در این حوزه، شکاف بین گذشته و آینده رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام را پر می‌کند و شامل چهار فصل است. فصل اول با استفاده از یک رویکرد مرور سیستماتیک، نقشه جامعی از پژوهش‌های رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام از دهه‌های 1990 و 2000 ارائه می‌دهد. این فصل، ادبیات را در دو موضوع کلی رهبری و سیاست شناسایی می‌کند که اکثر آنها بر مدل‌ها و مسائل رهبری تمرکز دارند.

فصل دوم، بینش‌های جدیدی را که ناشی از نفوذ قابل توجه رهبری در تاریخ اسلام است، روشن می‌کند. العطاری و عیسی در فصل خود با عنوان «مدل خلافت اسلامی تا رهبری آموزشی: از مقدمات تا آرمان‌ها» یک مدل «غیرزبانی فشرده» مبتنی بر آگاهی اسلامی را برای مدیریت آموزشی با عنوان مدل خلافت ارائه می‌دهند. اصطلاح خلافت، همانطور که در آیه 30 قرآن به کار رفته است، جوهره وجود انسان بر روی زمین را به تصویر می‌کشد. این مدل، نظام اعتقادی اصلی اسلام، به ویژه مواضع مربوط به انسان، جهان و زندگی را در کنار برخی مسائل هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی، نظام ارزشی، ویژگی‌های جهان‌بینی اسلامی و مقاصد الشریعه که بر سازمان‌ها تأثیر می‌گذارند، ادغام کرده است.

ما دریافتیم که مقاصد الشریعه مفهوم بسیار مهمی است که باید در برنامه‌های آماده‌سازی و توسعه رهبران آموزشی گنجانده شود تا آنها را به درک و تصمیم‌گیری صحیح مجهز کند. فصل سوم این بخش، مدل دیگری از رهبری معلم و اینکه چگونه تدریس یک حرفه ایمانی است را معرفی می‌کند. مدل مداری که ساوالحی توسعه داده است، نشان می‌دهد که چگونه معلمان می‌توانند بر دیگران در داخل و خارج از مدارس تأثیر بگذارند.

در فصل پایانی این بخش، «مدیریت احساسات در مدارس: بینش‌هایی از منابع دینی و مدلی برای رهبری مدرسه»، توپراک و کاراکوس نشان می‌دهند که چگونه از رهبران انتظار می‌رود با استفاده از عبارات اجتماعی و عاطفی مناسب، سیگنال‌های عاطفی مؤثر را برای ایجاد یک فضای عاطفی مثبت در مدرسه منتقل کنند. در رهبری اسلامی، توصیه شده است که تا حد امکان پیام صلح را به طور مکرر پخش کنیم و از کلمات و حرکات زیبا برای آگاه کردن دیگران از احساسات مثبت خود استفاده کنیم.

بخش دوم این کتاب نمونه‌هایی از رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام از کشورهای سکولار را ارائه می‌دهد. با توجه به اوج اسلام‌هراسی و کلیشه‌های نژادی، فصل ۵ تأکید می‌کند که ضد نژادپرستی نه یک فراخوان قرن بیست و یکمی برای اقدام است و نه یک مفهوم اجتماعی مدرن؛ بلکه یک تعهد عمیقاً ریشه‌دار مبتنی بر ایمان است که در مبانی قرآنی و نبوی عدالت و برابری تجسم یافته است.

دکویر نشان می‌دهد که رهبری اسلامی ضد نژادپرستی مدارس در اولویت‌های کاری تعریف‌شده رهبران مدارس مسلمان آمریکایی وجود دارد. این اثر ریشه اسلامی دارد زیرا مبتنی بر اصول قرآنی و نبوی عدالت و برابری است و ایمان را به عنوان انگیزه‌ای برای کار رهبری ارجحیت می‌دهد. فصل بعدی در این بخش ما را به سمت مسائلی مربوط به آموزش عالی، مانند حفظ هویت اسلامی از طریق آموزش آنلاین مطالعات اسلامی و شیوه‌های مبتنی بر بازار، هدایت می‌کند. لهمر به بحث‌های جاری پیرامون رشد و توسعه مؤسسات آموزشی مبتنی بر اسلام در بافت‌های غربی کمک می‌کند.

به طور خاص، این کتاب بر مؤسسات آموزش عالی مبتنی بر اسلام در چارچوب بریتانیا تمرکز دارد و تأکید ویژه‌ای بر تحلیل تأثیر تغییر زمینه‌های سیاست‌گذاری بر توسعه احتمالی مؤسسات معتبر و دارای اعتبار دارد. در فصل 7، «رهبری آموزشی در یک کشور مسلمان و سکولار: مورد ترکیه»، کاراتاس جنبه‌های مختلف مدیران مدارس در جوامع مسلمان را در مورد ترکیه در مقایسه با سایر کشورها مورد بحث قرار می‌دهد.

ترکیه دارای یک سیستم آموزشی مدرن است و بیشتر جمعیت آن مسلمان هستند. دلایل اجتماعی و فرهنگی و پیامدهای آموزشی و نهادی ویژگی‌های متمایز مدیران مدارس در جامعه مسلمان مورد تأکید قرار گرفته است. در فصل بعدی از ترکیه نیز، ار، شاهین و دوغرو با بررسی یکپارچگی تاریخی و اهداف تأسیس این مدارس، ضمن روشن کردن سیستم کلی آموزش و شیوه‌های اداری آموزش دینی، مورد دیگری از مدارس امام-خطیب ترکیه را ارائه می‌دهند.

بنابراین، آنها مدرسه‌ای را بررسی می‌کنند که با هدف آموزش امامان و واعظان در یک نظام آموزشی مرکزی که کنترل دولتی در آن شدید است، تأسیس شده است. سومینتونو و همکارانش در فصل پایانی این بخش، به بررسی ادبیات مربوط به رهبری اسلامی جنوب شرقی آسیا می‌پردازند و شواهد پژوهشی را بر اساس رویکرد روش‌شناختی به صورت مفهومی، کیفی و کمی طبقه‌بندی می‌کنند.

در بخش سوم و پایانی، پنج فصل را ارائه می‌دهیم که صداهای ناشنیده از جوامع مسلمان را به اشتراک می‌گذارند. اول، بلیک، لیتز و علی دو ویژگی کلیدی اصلاحات امارات متحده عربی را در حوزه دیدگاه‌های دانشمندان مسلمان قرون وسطی و روندهای آموزشی معاصر مفهوم‌سازی می‌کنند. این ویژگی‌ها شامل پذیرش تربیت اخلاقی (ME) و زبان انگلیسی به عنوان واسطه آموزشی است.

به طور خاص، تربیت اخلاقی از نظر آموزش انتقادی و اصل عدالت اجتماعی مفهوم‌سازی خواهد شد. دوم، تورک اوغلو و همکارانش با ارائه نمونه‌ای از یک دبیرستان اسلامی موفق با ویژگی متمایز مدرسه امام-خطیب در ترکیه که از زمان تأسیس در مرکز بحث‌های سیاسی پیرامون هدف و نتایج آنها بوده است، توجه را به شکاف موجود در ادبیات جلب می‌کنند. سوم، امت‌الله داستانی از یک رهبر آموزشی زن را به اشتراک می‌گذارد و آن را با چارچوب رهبری اسلامی تجزیه و تحلیل می‌کند.

او از ماهیت فراگیر اسلام در زندگی اجتماعی حمایت می‌کند و تأکید می‌کند که این رفتارها و شیوه‌های رهبری فقط به مسلمانان محدود نمی‌شود؛ بلکه همه جوامع می‌توانند آنها را بپذیرند. چهارم، ال اودسی، در فصل خود با عنوان «انسان‌سالاری اسلامی و رهبری آموزشی: داستان یک مدرسه محلی در مصر»، مدل جدیدی به نام مدل رهبری اقرا را از طریق تعدادی از ارکان و شیوه‌های بنیادی – یعنی:

(1) شورا و تصمیم‌گیری جمعی، (2) فرهنگ توانمندسازی آزادی، (3) خودپاسخگویی، (4) رهبری مشترک و توزیعی، (5) تمرکززدایی و (6) اعتماد رابطه‌ای – ارائه می‌دهد.

پنجم، فوزی و محمد خواننده را به زمینه مطالعات اسلامی در مالزی می‌برند، زیرا برخی از ابتکارات جدید نئوسنتی را بررسی می‌کنند و محتوای آموزشی، انگیزه و پیشینه و سبک رهبری آنها را بررسی می‌کنند تا پتانسیل محورهای یادگیری سنتی اسلامی تازه قدرتمند شده را در محیط مطالعات اسلامی متعارف موجود نشان دهند.

در نهایت، کتاب با نتیجه‌گیری‌های پایانی، نتیجه‌گیری و ارائه توصیه‌ها به پایان می‌رسد. در این فصل، مدل‌ها/مفاهیم مختلف مورد بحث در کتاب را مقایسه می‌کنیم و درس‌هایی را که می‌توان از آنها آموخت، از جمله کاستی‌های آنها، برجسته می‌کنیم. ما یک مدل جامع رهبری آموزشی مبتنی بر اسلام را بر اساس چارچوب اکولوژیکی برای محققان و متخصصان پیشنهاد می‌کنیم تا به طور انتقادی در مورد معرفت‌شناسی‌های خود تأمل کنند.

علاوه بر این، کتاب مروری عمیق بر فصل‌های قبلی ارائه می‌دهد، از یافته‌های اصلی نتیجه‌گیری می‌کند، توصیه‌هایی را برای ذینفعان مختلف پیشنهاد می‌دهد و پیامدهایی را برای تحقیقات بیشتر، سیاست‌گذاری، توسعه حرفه‌ای و عمل، همانطور که در فصل پایانی به طور کامل بررسی شده است، مورد بحث قرار می‌دهد.

نویسندگان:

نام: خالد عرعر (Khalid Arar)
افیلیشن: استاد رهبری و سیاست آموزشی، رهبری آموزشی و اجتماعی، برنامه دکترای بهبود مدارس، دانشکده آموزش، دانشگاه ایالتی تگزاس، ایالات متحده آمریکا

نام: رانیا صوالحی (Rania Sawalhi)
افیلیشن: مدیر برنامه‌ریزی، بنیاد قطر، قطر

نام: عماره دکویر (Amaarah DeCuir)
افیلیشن: مربی مدرس، دانشکده آموزش و پرورش، دانشگاه آمریکایی، ایالات متحده آمریکا

نام: تسنیم امت‌الله (Tasneem Amatullah)
افیلیشن: استادیار، رهبری آموزشی، بخش ارزیابی و سنجش مدارس، کالج آموزش عالی امارات در ابوظبی، امارات متحده عربی

مشخصات کتابشناختی:

• عنوان فارسی: رهبری، اداره و مدیریت آموزشی مبتنی بر اسلام: انتظارات چالش‌برانگیز از طریق بینش‌های انتقادی جهانی
• عنوان انگلیسی: Islamic-Based Educational Leadership, Administration and Management: Challenging Expectations through Global Critical Insights
• نویسندگان: خالد عرعر (Khalid Arar)، رانیا صوالحی (Rania Sawalhi)، عماره دکویر (Amaarah DeCuir)، تسنیم امت‌الله (Tasneem Amatullah)
• شابک (hbk): 978-1-032-41855-1
• شابک (pbk): 978-1-032-41856-8
• شابک (ebk): 978-1-003-36007-0
• کد DOI: https://doi.org/4324/9781003360070
• ناشر: 2024، انتشارات راتلادج
• تعداد صفحات: 302 صفحه
• زبان: انگلیسی

---

ثبت سفارش ترجمه کتاب روش های آموزش به بیمار و خانواده در بخش اورژانس

ثبت سفارش چاپ کتاب پرستاری در داخل و خارج از کشور

برای خرید نسخه چاپی کتاب، ثبت سفارش ترجمه کتاب روش های آموزش به بیمار و خانواده، ثبت سفارش ترجمه مقاله فارسی به انگلیسی پرستاری، نگارش پایان نامه ارشد پرستاری اورژانس، نگارش رساله دکتری پرستاری، تبدیل پایان نامه پرستاری به کتاب و چاپ در اسپرینگر و الزوایر، توزیع کتب پرستاری در آمازون، گوگل بوکز و غیره؛ از طریق فرم تماس و یا واتساپ و تلگرام با اپراتورهای ما در ارتباط باشید.

---